Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

W ogromnej większości przypadków ostre zapalenie rozwija się w pęcherzyku zawierającym kamienie i wywołane jest zwyk­le zakażeniem. Zakażenie ściany pęcherzyka następuje najczę­ściej drogą krwiopochodną, zaś czynnikiem ułatwiającym po­wstanie procesu zapalnego jest utrudnienie odpływu żółci przez zaklinowany kamień w szyjce pęcherzyka lub w przewodzie pęcherzykowym, obrzęk lub przegięcie przewodu pęcherzyko­wego. Niekiedy zawartość pęcherzyka jest jałowa, natomiast w jego ścianie znajdują się drobnoustroje. Rzadko występujące niebakteryjne zapalenie pęcherzyka żółciowego bywa następ­stwem drażniącego działania soku trzustkowego, cholesterolu i kwasów żółciowych na ścianę pęcherzyka.

Zasadniczą rolę w rozwoju procesu zapalnego odgrywają zmia­ny naczyniowe. Szybko narastający wysięk do światła pęche­rzyka znacznie zwiększa panujące w nim ciśnienie, ponieważ nacieczone, mało podatne ściany nie pozwalają na szybkie zwiększenie jego pojemności. To wzmożenie ciśnienia wraz ze współistniejącym zakażeniem przyczynia się do upośledzenia ukrwienia ściany pęcherzyka. Zmiany anatomopatologiczne w ścianie pęcherzyka żółciowego zależą od rodzaju bakterii oraz od okresu trwania choroby. Początkowo mogą ograniczyć się do obrzęku i zmian ogniskowych w błonie śluzowej. Dalsze postę­powanie procesu zapalnego może doprowadzić do martwicy części lub całej ściany pęcherzyka. W błonie śluzowej można wykryć różne stadia rozwoju ostrego procesu zapalnego, poczy­nając od zapalenia nieżytowego do krwotocznego, ropnego, wrzodziejącego, ropowiczego i zgorzelinowego, co w konse­kwencji prowadzi do przedziurawienia pęcherzyka żółciowego. Rzadko następuje ono do wolnej jamy otrzewnej, w wyniku cze­go dochodzi do jej rozlanego zapalenia (peritonitis biliaris), zwykle wcześniej pęcherzyk zostaje oklejony przez zrosty i zlepy z sąsiednimi narządami.

W przypadku, gdy kamień zatykający szyjkę pęcherzyka od- klinuje się lub z przewodu pęcherzykowego prześlizgnie się do przewodu wspólnego, ostry stan zapalny może ustąpić w ciągu kilku godzin, jeżeli zmiany w pęcherzyku nie były zbyt daleko posunięte. Jeśli zablokowanie trwa nadal i zakażenie pęcherzyka nastąpiło przez mało zjadliwe bakterie, powstaje wodniak pęche­rzyka żółciowego (hydrops vesicae felleae). Zalegająca w pęche­rzyku żółć zostaje wessana i zastąpiona płynem śluzowym, przy czym produkcja śluzu ulega wyraźnemu zwiększeniu. Znacznie powiększony pęcherzyk żółciowy zwisa ku dołowi spod łuku żebrowego i może być wykryty obmacywaniem. Przy ruchach oddechowych występują rytmiczne ruchy pęcherzyka żółciowe­go. Wodniak pęcherzyka żółciowego może nie sprawiać dolegli­wości, natomiast gdy proces chorobowy ulega dalszemu obo­strzeniu, powstaje ropniak (empyema vesicae ielleae). Powięk­szony pęcherzyk żółciowy zawiera treść ropną. Utrzymuje się wówczas bolesność, temperatura typu hektycznego oraz przy­spieszone tętno.

Obraz kliniczny. Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowe­go rozpoczyna się napadem kolki żółciowej. Czasem ból obej­muje całe nadbrzusze. W odróżnieniu od zwykłego napadu kolki żółciowej w niepowikłanej kamicy pęcherzykowej, ból po pew­nym czasie słabnie, nie mija jednak, lecz trwa nadal. Często obserwuje się odbijania, nudności, wymioty treścią gorzką za­barwioną żółcią, ciepłota ciała ulega podwyższeniu, tętno jest przyspieszone, w połowie przypadków dochodzi do zatrzymania stolca i gazów. Leukocytoza nie zawsze odpowiada narastaniu zmian w pęcherzyku. Charakterystyczną cechą ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego jest dość częsty brak zgodności obrazu klinicznego ze zmianami anatomopatologicznymi. Przy dobrym stanie ogólnym i niezbyt silnie zaznaczonych objawach znajduje się daleko posunięte zmiany w pęcherzyku. Spowodowane to jest oklejeniem pęcherzyka siecią lub zrostami z sąsiednimi narzą­dami.

W przebiegu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego mogą wystąpić również zmiany w trzustce, przejawiające się obrzę­kiem i stwardnieniem jej głowy, aż do martwicy włącznie. Zmie­nia się wówczas charakter bólów, które obejmują całe nadbrzu­sze, promieniują do kręgosłupa i lewej łopatki oraz w kierunku lewego podżebrza. Stan chorej pogarsza się, nasilają się wymio­ty, przyspiesza się tętno. Stwierdzenie znacznie podwyższonego poziomu diastazy we krwi i w moczu potwierdza rozpoznanie.

W przebiegu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego wystę­puje zwykle zapalenie dróg żółciowych wewnątrz- i zewnątrz- wątrobowych (cholangitis). Stan ogólny chorego, objawy klinicz­ne i rokowanie w znacznym stopniu zależą od czasu trwania, rozległości i natężenia tych zmian. Przebieg choroby może być bardzo ostry, gdy jednocześnie występuje kamica przewodów żółciowych. Pojawia się stan podżółtaczkowy, a nawet żółtaczka, dreszcze oraz wysoka temperatura.

Przy badaniu stwierdza się żywą bolesność uciskową w oko­licy prawego podżebrza, wyraźnie zaznaczoną obronę mięśniową oraz bolesność przy wstrząsaniu (objaw Chełmońskiego). W wy­padku powiększenia wątroby i pęcherzyka żółciowego ból, jak również objawy miejscowe ulegają obniżeniu i mogą obejmować śródbrzusze, a niekiedy nawet podbrzusze. Często, szczególnie we wczesnym okresie choroby, można badaniem stwierdzić w prawym podżebrzu powiększony i napięty pęcherzyk żółciowy. W miarę postępowania procesu zapalnego, gdy sąsiednie narządy oklejają pęcherzyk, powstaje rozlany naciek zapalny, który moż­na wyczuć obmacywaniem. Naciek może zawierać przedziura­wiony pęcherzyk.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.