Obniżenie napięcia mięśni gładkich niektórych narządów

W ciąży występuje obniżenie napięcia i rozluźnienie mięśni gładkich niektórych narządów. Ten proces fizjologiczny jest na­stępstwem przestrojenia hormonalnego, a przede wszystkim dzia­łania progesteronu. Hormon ten jest przyczyną hipotonii jelit i wynikającego stąd uciążliwego zaparcia ciężarnych oraz hipo­tonii dróg żółciowych, dającej kliniczny obraz cholestazy cię­żarnych. Kamica i zapalenie pęcherzyka żółciowego etiopatogenetycznie mogą być również związane z ciążą. Zmniejszenie napięcia błony mięśniowej dróg moczowych jest jednym z czyn­ników prowadzących do odmiedniczkowego zapalenia nerek, choroby często występującej u kobiet w ciąży. Ten stan niedo­władu mięśni gładkich jest przyczyną powstawania procesów zapalnych na tle zastoinowym. Predyspozycja ciężarnych kobiet do chorób dróg żółciowych i moczowych jest wyraźna i wcze­śnie sygnalizowana w rutynowych i ukierunkowanych badaniach laboratoryjnych, obowiązujących w lekarskiej opiece prenatal­nej.

Zaparcie ciężarnych (obstipatio). Szczególnie we wczesnych okresach ciąży może być ono bardzo uciążliwe dla ciężarnej i kło­potliwe dla lekarza. Leki przeczyszczające mogą wywołać po­ronienie i dlatego należy je w okresie ciąży stosować bardzo ostrożnie. Natomiast zaleca się w takich przypadkach dietę ob­fitą w błonnik i stosowanie płytkich lewatyw.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek (pyelonephritis). Etiopato- geneza związana jest z zastojem moczu w miedniczce nerkowej, moczowodzie i pęcherzu, spowodowanym hormonalnymi zmiana­mi ciążowymi oraz uciskiem ciężarnej macicy w drugiej połowie ciąży na prawostronne drogi moczowe (skręt ciężarnej macicy wzdłuż osi długiej na stronę prawą). Zakażenie rozwija się dro­gą wstępującą, przy czym jego źródłem jest często stan zapalny pochwy.

Termin ?zapalenie miedniczek nerkowych ? pyelitis giavidalum” został zarzucony we współczesnym piśmiennictwie, bowiem zapalenie miedniczek zawsze wpływa w mniejszym lub więk­szym stopniu na miąższ nerkowy, prowadząc w rezultacie do zapalenia nerek. Predyspozycja do tej choroby kobiet, które wielokrotnie rodziły, jest wyraźna, a częstość występowania do­chodzi do 3°/o wszystkich ciężarnych.

Objawy. Ostry ból w okolicy lędźwiowej, przeważnie pra­wej, promieniujący do pachwiny, wysoka ciepłota, tętno przy­spieszone odpowiednio do ciepłoty. Objaw Goldflamma żywo dodatni. Wygląd ciężarnej jest na ogół dobry, w odróżnieniu od chorych z ostrym zapaleniem narządów jamy brzusznej. Prze­ważnie występuje częste i bolesne oddawanie moczu. W badaniu na lewym boku występuje głęboka bolesność uciskowa okolicy wewnętrznej powierzchni prawego talerza biodrowego, a w ba­daniu per vaginam ? bolesność ściany pęcherza uciskanego pal­cem przez przednie sklepienie pochwy.

Rozpoznanie. Jest na ogół łatwe. W badaniach laborato­ryjnych decyduje o rozpoznaniu ropomocz. Leukocytoza najczę­ściej jest podwyższona, bez zmian we wzorze odsetkowym krwi­nek białych. Pobranie posiewów z moczu jest niezbędne dla właściwego leczenia (identyfikacja drobnoustrojów i antybiotykogram).

Rozpoznanie różnicowe obejmuje ostre zapalenie wyrostka ro­baczkowego, a w szczególności wyrostka położonego zakątniczo i zakątniczo zaotrzewnowo. Ustalenie właściwego rozpoznania może być w niektórych przypadkach bardzo trudne. Często wy­maga to kilku- lub kilkunastogodzinnej obserwacji w celu wy­łączenia ostrej choroby chirurgicznej, wymagającej szybkiej interwencji operacyjnej (patrz część II: Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego).

Leczenie. W lżejszych przypadkach zazwyczaj wystarcza podanie środków odkażających mocz (Nitrofurantoin, Furagin, sulfonamidy: Amidoxal). W przypadkach ostrych i ciężkich na­leży, po szybkim wykonaniu badań laboratoryjnych, podać anty­biotyki. W ciąży najbezpieczniejsza jest penicylina krystaliczna lub pólsyntetyczna (Ampicillin) podawana w kroplówce dożyl­nej. Już po kilku godzinach takiego postępowania bóle znikają, ciepłota obniża się, utrzymuje się jednak przez następne dni dodatni objaw Goldflamma. Dla dyżurnego lekarza taki przebieg choroby i szybka poprawa stanu ogólnego w ciągu 6?12 godzin jest potwierdzeniem prawidłowej diagnozy i pozwala na wyklu­czenie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego. W niektórych przypadkach konieczna jest konsultacja urologa i założenie cew­ników moczowodowych dla usunięcia retencji zakażonego mo­czu.

Rokowanie. Panuje przekonanie, że odmiedniczkowe za­palenie nerek o przebiegu typowym jest chorobą lekką, która łatwo poddaje się leczeniu. W rzeczywistości odmiedniczkowe zapalenie nerek wpływa niekorzystnie na ciążę, często jest przy­czyną porodów przedwczesnych i dystrofii płodów. Nie wyleczo­ne w ciąży i połogu odmiedniczkowe zapalenie nerek prowadzi w okresie pozaciążowym do zapalenia przewlekłego, co może w konsekwencji spowodować niewydolność nerek. Przebyte w okresie ciąży odmiedniczkowe zapalenie nerek nakłada na położnika obowiązek skierowania położnicy do nefrologa.

Cholestaza ciężarnych. Wpływ ciąży na drogi żółciowe naj­wyraźniej objawia się w tzw. cholestazie ciężarnych. Ta jed­nostka chorobowa należy do grupy zatruć ciążowych.

Objawy. Świąd skóry i podwyższony poziom bilirubiny we krwi. Próby wątrobowe i poziom transaminaz pozostają w gra­nicach normy. Fosfataza zasadowa jest często podwyższona (nor­ma 3,5 ? 13 j. King-Armstronga lub 1,5 ? 4 j. Bodanskyego).

Leczenie. Środki rozkurczowe, żółciopędne i odkażające drogi żółciowe.

Rokowanie. Po ukończonej ciąży jest pomyślne.

Kamica i zapalenie pęcherzyka żółciowego. Pierwsze objawy tej choroby bardzo często manifestują się właśnie podczas ciąży, nawet u młodych kobiet. Kamica i zapalenie pęcherzyka żółcio­wego powstaje w typowy sposób: niedowład czynnościowy pę­cherzyka prowadzi do zalegania żółci i wytrącania cholesterolu i poprzez zakażenie odjelitowe do zapalenia pęcherzyka żółcio­wego (patrz część II: Zapalenie pęcherzyka żółciowego w okre­sie ciąży).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.