URAZY U KOBIET W CIĄŻY

W dobie obecnej ciężarna kobietą prowadzi dom, pracuje za­wodowo, wykonuje remonty, jeździ samochodem jako kierowca i jako pasażer, odbywa dalekie podróże, a we wcześniejszych okresach ciąży uprawia nawet sport. Nic też dziwnego, że po­dobnie do kobiet poza ciążą jest narażona na ryzyko doznania urazu. Jednakże kobieta ciężarna jest bardziej predysponowana do urazu. Mniejsza stabilność psychiczna w ciąży, obniżenie re­akcji, wzmożona afektywność, skłonność do zmęczenia i omdleń zwiększa predyspozycje do stania się ofiarą wypadku czy urazu. W późniejszym okresie ciąży duży brzuch, rozluźnienie stawów miednicy wpływa ujemnie na statykę Ciała i sprzyja upadkom. Częstość urazów wzrasta z zaawansowaniem ciąży, a liczba po­ważniejszych urazów jest taka sama u ciężarnych jak u nie cię­żarnych. W stanie Minnesota w USA wypadki samochodowe były najczęstszą, poza położniczymi, przyczynami zgonów cię­żarnych. Uraz u ciężarnej dotyczy głównie brzucha. Ponieważ ciężarna macica zajmuje prawie całą jamę brzuszną, odsuwając pętle jelit ku górze i jak tarcza osłania trzewia, sama doznaje urazu. Bierne rozciągnięcie ściany brzucha w ciąży zmienia reaktywność mięśni i otrzewnej na bodźce śródotrzewnowe. Stąd w ogóle może nie być napięcia mięśniowego i objawów otrzew­nowych. Objawy zapalenia otrzewnej, tak typowe u nie ciężar­nych, mogą nie występować u ciężarnych. Fizjologiczna hiperwolemia w ciąży utrudnia rozpoznanie krwotoku wewnętrznego w ciąży, bowiem utrata nawet ok. 30?35% objętości krwi pozwala matce na utrzymanie ciśnienia tętniczego jeszcze w gra­nicach fizjologii. Matka utrzymuje tę równowagę kosztem płodu.

Zmniejszenie przepływu maciczno-łożyskowego prowadzi do zmniejszenia transportu tlenu do płodu. Płód toleruje niedotle­nienie przez krótki czas, a przedłużająca się hipoksja powoduje u płodu zmiany nieodwracalne. W tej sytuacji jedynym lecze­niem jest przetoczenie krwi. Podanie leków zwężających naczy­nia podnosi ciśnienie tętnicze matki, lecz obniża przepływ krwi przez macicę, co pogarsza warunki życiowe płodu. Zastępczo zamiast właściwej krwi, którą nie zawsze natychmiast dysponu­jemy, można przetoczyć matce roztwór płynu Ringera i mlecza­nu sodu w ilości trzykrotnie większej od ilości utraconej krwi. Ośrodkowe ciśnienie żylne (o.c.ż.) spada u kobiet w ciąży do Vs wartości prawidłowej. Pamiętać o tym należy przy kierowa­niu się o.c.ż., jako wskaźnikiem w wyrównywaniu hipowolemii. Inne zmiany ciążowe, narządowe i ogólnoustrojowe zostały opi­sane w rozdziale dotyczącym rozpoznawania ostrych chorób na­rządów jamy brzusznej. O zmianach tych należy pamiętać, jeżeli mamy u ciężarnej do czynienia z urazem. Urazy w ciąży powo­dują szereg rzadko spotykanych ostrych powikłań, jak pęknięcie macicy czy odklejenie się łożyska. Stwarzają one konieczność szybkiej diagnozy i natychmiastowego leczenia operacyjnego. W literaturze coraz częściej pojawiają się opracowania dotyczą­ce urazów w ciąży. Urazy we wczesnej ciąży w większości przy­padków nie uszkadzają jaja płodowego, natomiast urazy w II i III trymestrze ciąży oprócz bezpośrednich uszkodzeń macicy i płodu również pośrednio mogą mieć niekorzystny wpływ na ciążę. We wczesnej ciąży macica jest chroniona przez miednicę mniejszą i zwykle nie ulega uszkodzeniom w czasie działania urazu. W późniejszych miesiącach ciąży doskonale ukrwiona macica ulega uszkodzeniu, a nawet pęknięciu pod wpływem urazu. Zdarza się i tak, że pomimo ciężkich urazów, np. złamań kości, macica pozostaje nietknięta i ciąża rozwija się dalej.

Zwiększa się liczba ciężarnych doznających urazów w czasie wypadków ulicznych i komunikacyjnych. Lekarze udzielający pierwszej pomocy nie są dostatecznie obyci z ciążą. Panuje ogólna niechęć do wczesnego i natychmiastowego operowania ciężarnych. Takiego niezdecydowania i zachowania rezerwy nie ma, jeżeli chodzi o kobiety nie ciężarne. Wynika to z obawy, że operacja i wstrząs z nią związany może być u ciężarnych przy­czyną straty płodu lub przedwczesnego porodu. Daje się odczuć pewien ?paraliż leczniczy”, i to zarówno u chirurgów jak i po­łożników, w stosunku do ofiary wypadku będącej w ciąży. Uwaga chirurga jest zbyt często odwrócona od ciąży, z którą jest mniej obyty, a głównie kieruje on swą uwagę na obrażenia natury chirurgicznej, niekiedy zupełnie banalne. W efekcie by­wa tak, że rany skóry są zeszyte, złamania nastawione, podczas gdy płód obumiera w wyniku krwawienia do jamy otrzewnej lub do przestrzeni pozałożyskowej. Pomimo że położnicy odra­dzają ciężarnym długich podróży, to jednak duża ich liczba podróżuje, narażając siebie i płód na konsekwencje urazów. W czasie podróżowania 10?20% kobiet we wczesnej ciąży od­czuwa skurcze macicy, co może doprowadzić do samoistnego poronienia. W czasie podróży samolotem obniżenie ciśnienia atmosferycznego może wywołać krwawienie z macicy.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.